2009-09-16

Abbondanza e Carestia

Munduko bi toki desberdin badira ere, paisaia eta klima berdintsua badute…



Iruditzen zait eragin beretsua izan behar duela geografiak, toki horretan bizi dan jendearengan. Logikoena litzateke.

Azkoiengo jendeak eta Giovanni Guareschik erretratatu zuen Po bailarako “La Bassa”ko jendeak behintzat, antzekotasun miragarriak ditu.

Azkoienera juten naizen bakoitzean, Don Camilo azaldu behar zaidala iruditzen zait, edozein iskinatik.



Giovanni Guareschi haundiak, Don Camilo geniala sortzeaz aparte, hainbat ipuin ere idatzi zuen, eta hoietako bat, Abbondanza e Carestia izenekoa, neri izugarri gustatu zitzaidana:

Gerraostean, zail dago bizimodua ateratzea. Egun osoz lanean jardun beharra dago bizirauteko, eta horretan aritzen da Abbondanza ezizeneko emakume haundi-mardula, egun guziz bere etxean, josten. Gizon alperra aukeratu zuen ordea. Oso maitea du, baina alper-alperra da. Alperra bezain maxkala, ihar-iharra, hortik datorkio ezizena: Carestia.

Ba… Abbondanzak, hirira bidaltzen du Carestia bere gizona, “ a la cittá”. Beste zereginik ez du gizonak.

- Jun zaitez hirira, zinemara, ibili kalean, jun nahi dezun tokira. Eta gauean itzuli, eta kontaidazu xehe-xehe ikusitako guztia.

Asteburu honetan, horixe egin det ba nik. A la cittá abiatu naiz, eta istorio bitxi mordoa ekarri det. Inor sofak irentsi badu, zesuma egon bada, asper-asper eginda egon bada, edo Abbondanzaren moduan, lanean burua altxa gabe eman badu, harentzako bereziki, hemen jartzen ditudanak.


Parroko gaztea, eta herriko diruduna

derecha


Don Camiloren “La bassa” ultrakatolikoan bezela, katolizismoak indar haundia du Azkoienen. Adibidez: prozesioak egiten dira, eta jende gazte asko ibiltzen da.

Ba omen da herrian dirudun bat, herri txikietako dirudun guztiak bezela, herriko personaje garrantzitsuetako bat dana, alkate, mediku eta parrokoarekin batera.

Berak ere ez dakiena, zenbat diru daukan.

Ba… Apustu egin omen zuen, parrokoarekin, ez zituela eliza berritzeko obrak bukatuko ez dakit ze data baino lehen. Bukatzen bazuen, elizako banku guztiak, berak pagatuko zituela. Dineral bat.

Gau eta egun ibili omen ziren igeltxeroak, pintoreak, iturginak… Erlojuaren kontra, eta irabazi omen zuen apustua parroko gazteak. Elizako bankuak, dirudunaren kontura.

Don Camiloren ispirituak bizirik dirauela!




Doña Pilar, Isabel Preyslerri gaztetasun betirakoaren sekretua kontatu ziona

derecha


Plastikozko aulki batean eserita, (giroak asko laguntzen du eta, jende asko ikusiko dezu Azkoienen kalean jarrita), amonatxo bat. Tente. Irripartsu.

Hasi gera berarekin hitzegiten, nere lagunaren aspaldiko ezaguna baitzan, eta, segituan atera du gaia amonatxoak. Bere adina esan digu.

Esango ez digu ba!

Nik ere 96 urte banitu, mundu guztiari aitortuko nioke zenbat urte ditudan. Batipat jendearen harridura aurpegia ikustegatik!

Nik 80 ere ez nizkion botako. Azal leun-leuna; oinak, nereak baino finagoak; dardar izpirik ez eskuetan, ahotsa sendo; ondo-ondo pintatuta, guapa-guapa.

Doña Pilar.

Isabel Preysler telebistan ikusten badezue inoiz, gazte kontserbatzeko sekretuak ematen, ez sinistu bakar bat ere. Gezurra dana. Sekreturen bat egon, egongo da, baina Doña Pilarrek lehenagotik ezagutzen du. Patentea berea da.



Duela hiru bat urte, moto elektriko hoietako bat erosi zioten seme-alabek, hara eta hona ibiltzeko. Hamabost bat metro egingo zituen, gehiago ez: azeleragailua aurkitu zuen, baina frenoaren arrastorik ez! Paretaren kontra. Zuzen ospitalera.

- Buuuu, hau azkena. Hemendik ez da aterako…

Ba bai!

Iaz, 95 urterekin, zezenak ikustera arrimatu omen zan. (Azkoienen, goizean Vacas, eguerdian Vacas, eta arratsaldean Vacas, kalean gora eta behera).





Ba… Sartu zuen zezen batek adarra egurrezko hesiaren tarteetako batean, Doña Pilarrek besoa jarrita zuen horretan… 18 puntu!

- Buuuu, hau azkena. Hemendik ez da aterako…

Ea hemendik hogei urtera, 114 betetzen dituenean, ze abentura berri kontatzen dizuedan, doña Pilarri buruz. Azkoienera jungo naiz, eta hantxe egongo da eserita, plastikozko aulki batean. Tente, irripartsu.




Zakur tristearen balada... Amaiezina

derecha



Azkoienetik kanpora irten ginen afaltzera, bide ondoan dagoen jatetxe batera.

Iritsi ginenean, zakur haundi bat ikusi genuen jatetxearen ate nagusiaren aldamenean, kate motxean lotuta.

Triste!

Halaxe adierazi genion jatetxeko nagusiari, eta berak ezezkorik esan ez.

Afaltzen ari ginela… Bonbila piztu zitzaidan: triste dagoela? Egongo ez da ba!

Orduerdi generaman han, eta ez zuen atertu momentu batez ere zakurraren gainean bafle potolo baten barrenetik lehertzen zan heavey musika bortitza.

Zakurzaleak zeratenok, badakizue ze sentiberak diren trumoiekin. Eta heavey musika, zer da ba, akaberarik gabeko trumoi hotsa baino! (melodiatsua, bai, baina trumoitsua)

Gizaki batekiko enpatia izatea, gauza zaila bada, zakurrekikoa zer esanik ez.

Mikel Urdangarin, otoitz Mastinaren alde.




Zakur maltratatzailearen txiripa


derecha



Jatetxearen jabeak kontatu zigun, Mastin arrazako zakurrak oso egokiak direla pabilioiak eta zaintzeko: ez direla oso mugituak, eta kate-motxean lotuta bizitzeko, beste arraza batzuk baino hobeak direla.

Ba, nunbait, pabilioi baten jabeak horretarako erosi omen zuen mastin bat; baina gaiztoa nahi omen zuen. Eta, berak nahikoa koraje ez hura gaiztotzeko, haren lagun bati utzi omen zion:

Zakur gizarajoak jaso zuen egurra!

Mastina, azkarra izan ordea: otzantasunik ez zuen galdu… Maltratatzailearekiko ezik! Ikusten zuen aldiro, amorratu egiten omen zan, begiak guztiz gorritzeraino.

Eta behin, katea puskatu omen zuen, hura ikusitakoan! Korrika abiatu omen zan maltratzatzailea kotxe barrura, eta entzierroetan asko ibilia zalako, animalia basatiak saihesten aspaldi trebatutakoa, bestela, Mastinak jan egingo baitzuen: gordinik, eta kubierto beharrik gabe..

Lastima. Maltratatzaile bat gutxiago munduak gainean izango zuena.

Gutxi daude ba!




Atzeratu batere ez atzeratua


(jarraituko du...)

3 comentários:

  1. Zure ustez ere geografiak eragina du jendearengan!! Hori pentsatzen zuen bakarra nintzela uste nuen, aipatzen dudan bakoitzean ingurukoek jartzen dituzten aurpegiak ikusita. Baina ez, orain gutxiene bi gara. Bi xelebre, jakina.

    ResponderEliminar
  2. Ba ez daki-zu, Zu, ze harro nagoen zu bezain xelebre izateaz, zu-re bloga I-ZU-GARRI gustatu baitzait.

    Dagoeneko bi gera, eta aldarrika dezakegu psikogeografiaren garrantzia munduan zehar :-)

    ResponderEliminar
  3. Psikogeografiaren aldeko elkartea sortzekotan bazara, nik DIRUzaina izan nahi dut, ados? Gainerako kargu guztiak zuretzat.
    Mila esker, loreengatik.

    ResponderEliminar